Muzeum Podhalańskie PTTK im. Czesława Pajerskiego w Nowym Targu
Ekspozycja stała

Nowotarskie rzemiosło:

Ceramika
Na wystawie przedstawiamy tradycyjną ceramikę podhalańską z przełomu XIX i XX wieku: misy, dzbany, dwojaki do noszenia jedzenia w pole (np. kwaśnego mleka i ziemniaków), formy do pieczenia bab wielkanocnych, butle na wino (w których przewożono wino przez Nowy Targ z Węgier na Śląsk). Wyroby z gliny ozdabiano przeważnie motywami roślinnymi i polewano błyszczącą glazurą.
Są też wyroby (naczynia i figurki) ceramików nowotarskich; Zofii Czubernat oraz Jana Reczkowskiego. Jan Reczkowski odtwarzał starą podhalańską ceramikę na podstawie literatury i wykopalisk. Pokazujemy też koło garncarskie na którym artysta pracował w ostatnich latach swego życia. Garncarstwo jest rzemiosłem, które w Nowym Targu zanikło.

Kuśnierstwo
Rzemiosło mające odległą historię, przywileje cechowe kuśnierze w Nowym Targu otrzymali w 1624 r. Systematycznie rosła ilość kuśnierzy, dzięki sprzyjającym warunkom tj. rozwijającej się hodowli owiec i jarmarkom na które spędzano duże ilości owiec i kóz. W XIX wieku był to najliczniejszy cech (w mieście pracowało 79 kuśnierzy). Rzemiosłem tym zajmowały się całe rodziny. Tradycje przetrwały do dzisiaj.
Narzędzia, które pokazujemy służyły do rozciągania skór i do ich czyszczenia np. kosa kuśnierska, szkafy, łopatka. Skóry dawniej wyprawiano mąką jęczmienno-żytnią, farbowano na brązowy kolor korą dębową. Często kożuchów nie barwiono, zostawiano naturalny kolor skór. Na wystawie przedstawiamy kożuszek nie barwiony i serdak wyszywany, aplikowany czerwoną skórą.

Tkactwo
Rzemiosło popularne na Podhalu. Odzież robiono z płótna lnianego lub z wełny owczej. Uprawiano len z którego za pomocą narzędzi robiono płótno: rafa do lnu - przeciągano przez jej żelazne zęby wiązkę lnu w celu oddzielenia główek lnu od łodyg, międlica - do międlenia czyli łamania zdrewniałych części łodyg, grzebienie, szczeci - do czesania włókien z lnu i wełny, kołowrotki, wrzeciona - do przędzenia włókien z lnu i wełny, a potem tkano na warsztacie tkackim płótno. Ciekawym eksponatem jest struna gręplarska lub inaczej smyk do roztrzepywania i czyszczenia wełny, a tym samym do usuwania tłuszczu.

Bednarstwo i snycerstwo
To rzemiosło zanikające na Podhalu. W 1613 r. w Nowym Targu istniał cech zbiorowy
w skład którego wchodzili również błoniarze, późniejsi szklarze, kowale, kołodzieje, miecznicy, stolarze. Pokazujemy warsztat bednarza czyli tzw. kobylicę, długą ławę z imadłem tzw. dziadkiem na której rzemieślnik wycinał z desek klepki, składając z nich takie naczynia jak prezentowana maselnica, naczynie do przechowywania bryndzy, gilety, kołomaźnica, dzieże, korytko, stępki do tłuczenia np. zboża na kaszę, foremki na oscypki, łyżniki (pięknie ozdobione przez góralskich snycerzy).

Szewstwo
Było najstarszym rzemiosłem cechowym w Nowym Targu. Przywileje cech otrzymał
w 1575 r. na podstawie przepisów statutowych cechu z Nowego Sącza. W XIX wieku nowotarscy szewcy robili tanie buty dla mieszkańców okolicznych wsi.
Na ekspozycji pokazujemy wnętrze niewielkiego warsztatu szewskiego z przełomu XIX i XX wieku: stołek, stół szewski, narzędzia, kopyta na których kształtowało się buty, maszyny: ręczne, do szycia cholewek, podszywania podeszwy buta z równoczesnym woskowaniem nici oraz gotowe wyroby tj. buty spiskie, trzewiki, sandały dziecięce.

Kapelusznictwo
Nowy Targ był dużym ośrodkiem wyrobu kapeluszy dla górali, mieszczan nowotarskich i Żydów. Prezentujemy warsztat kapelusznika, formy drewniane wśród których wyróżnia się duża owalna forma na którą nawijano prostokątny arkusz filcu. Pod wpływem gorącej wody filc przylegał do formy, wtedy przecinano go wzdłuż środka i otrzymane dwie części kształtowano na odpowiednich formach. Wysychając filc przybierał pożądany kształt.Używano przy tym rozmaitych narzędzi i żelazek, przeważnie żeliwnych, które były rozgrzewane na specjalnym żeliwnym piecyku.

Stolarstwo
Stolarstwo było i jest specjalnością górali. Na naszej ekspozycji pokazujemy podstawowe narzędzia stolarskie; piły, cyrkle, ściski, gwintownice, zestaw strugów (najstarszy bogato zdobiony pochodzi z roku 1825) oraz wyroby stolarskie: skrzynie do przechowywania odzieży, półkę, zydle, ozdobny świecznik (wiszący niegdyś w nowotarskiej kaplicy św. Jerzego).
Na wystawie demonstrujemy też tokarnię do toczenia przedmiotów z drewna.

Kowalstwo
Jedno z najstarszych rzemiosł ludowych. Na Podhalu było wiele kuźni. Na wystawie pokazujemy wyposażenie kuźni: cylindryczny miech kowalski, którym rozniecano ogień w palenisku, tokarnię ręczną XIX wieczną z Bańskiej Niżnej.
Prezentujemy różnorodne wyroby kowalskie: kosy, sierpy, pługi, zamki do drzwi, kłódki, denarki, bosak strażacki z 1881r., narzędzia do kłusowania, ostki i oklepce (miedzy innymi na niedźwiedzie), gilotynę do cięcia tytoniu, chrupacz do cukru.

Oficyna drukarska
Prezentujemy wnętrze oficyny drukarskiej z XIX wieku. Drukarnię w Nowym Targu założył Ignacy Borek w 1898 r. Maszynę drukarską (ręczną, płaską, FB -2) zakupił w Wiedniu. Obecnie jest to jedyna tego typu zachowana maszyna drukarska w Polsce, a może i w Europie.
Oficyna drukarska odegrała ważną rolę w historii Nowego Targu, Podhala, Spisza
i Orawy wydając: "Nowiny Podhalańskie", "Gazetę Podhalańską" wychodzącą od
1913 r. do 1939 r. (od 1936 r. zmieniono nazwę na "Gazetę Podhala"), "Echo Tatrzańskie", Sprawozdania Dyrekcji Gimnazjum w Nowym Targu, "Sonety Tatrzańskie" (zbiór wierszy Zygmunta Lubertowicza), a podczas akcji plebiscytowej w latach 1919 - 1920 "Nowiny Spisko Orawskie".
Drukowano również rozmaite druki ulotne: afisze, reklamy, etykietki, nekrologi, zaproszenia, odezwy, obwieszczenia. Od 1927 r. drukarnia przyjęła nazwę Drukarni Podhalańskiej, kierował nią Walerian Ostrowski. Na wystawie pokazujemy również maszynę drukarską dociskową służącą do druku mniejszych wydawnictw, stół z prasą i gilotyną do cięcia papieru, regały na czcionki, komplet drewnianych czcionek i inne akcesoria drukarskie oraz druki wychodzące z tej oficyny. Zbiór ten jest unikalny i zaliczamy go do najcenniejszych zabytków w zbiorach naszego Muzeum.

Jan Paweł II - Miasto Nowy Targ, przeszłość i obecność


27 października 2011 r. została poświęcona przez ks. Kardynała Franciszka Macharskiego nowa, stała wystawa pt.Jan Paweł II - Miasto Nowy Targ; przeszłość i obecność.

Wystawa pokazuje liczne, cenne pamiątki należące do Ojca Świętego, między innymi: ornat, piuskę, mitrę, krzyż pektoralny.

Część wystawy poświecono wizycie Jana Pawła II w Nowym Targu w czerwcu 1979 r.

Wystawa czynna w godzinach pracy muzeum.

Adobe Flash - Install
Muzeum Nowy Targ - 2021 Wykonanie grupaKTK